Trang chủ
  THÔNG TIN CHÍNH  

  TỔ CHỨC THÀNH VIÊN  
Skip Navigation Links
Hội thành viênHội thành viênExpand Hội thành viên
Tổ chức Khoa học và Công nghệTổ chức KH&CNExpand Tổ chức KH&CN
Tổ chức trực thuộc LHHTổ chức trực thuộc LHHExpand Tổ chức trực thuộc LHH

  HỎI VÀ ĐÁP  


 


ĐẾM LƯỢT TRUY CẬP

552396

  THÔNG BÁO  

  TIN TỨC TỔNG HỢP  
Kinh tế – xã hội

Đà Lạt “sạch và xanh” – hướng phát triển tất yếu của Đà Lạt (08/01/2014 )

Giới thiệu

Đà Lạt- vùng đất Nam Tây Nguyên tươi đẹp, với độ cao 1600 m so với mặt biển được thiên nhiên ưu đãi cho một khí hậu mát mẻ trong lành những cảnh quan tuyệt đẹp với rừng thông, hồ và thác nước. Đến nay, những giá trị của Đà Lạt về môi trường -sinh thái, du lịch -nghỉ dưỡng, sản xuất rau-hoa ôn đới, văn hóa-nhân văn đã được khẳng định. Thành phố Đà Lạt đươc biết đến là thành phố hoa, thành phố trong sương, thành phố mộng mơ, tiểu paris (petit paris). Đà Lạt là một thành phố mà ở đó có sự giao thoa những giữa nét văn hoá dân tộc bản địa Tây Nguyên và văn hóa dân tộc Việt Nam; giữa phong cách lối sống Á Đông và phong cách kiến trúc Phương Tây; Quá trình phát triển thành phố hiện nay cũng đặt ra yêu cầu cho các nhà quản lý địa phương trong việc tìm kiếm sự gìn giữ những giá trị truyền thống địa phương vốn có và hài hòa với nhu cầu và những xu hướng phát triển của một đô thị hiện đại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đà Lạt đang đứng trước sự lựa chọn trong nhiều xu hướng phát triển. Tại các hội thảo trong nước và quốc tế bàn về định hướng phát triển của thành phố, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu và các nhà quản lý đã đưa ra nhiều ý tưởng như ‘trung tâm nghiên cứu khoa học”, ‘thành phố trong rừng”, “thung lũng khoa học”, “trung tâm hội nghị hội thảo”, “vườn sinh học”. Một cách không chính thức, nhiều người gọi vui Đà Lạt là thành phố 3 không: không ô nhiễm, không kẹt xe, không đèn giao thông.

Trong định hướng phát triển thành phố Đà Lạt đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050 đã xác định những định hướng và mục tiêu phát triển quan trọng của Đà Lạt bao gồm: (1) Trung tâm nông nghiệp công nghệ cao -xây dựng thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh cho các sản phẩm đặc thù của Đà Lạt trên thị trường trong nước và nước ngoài. (2) Xây dựng Đà Lạt thành trung tâm nghiên cứu, đào tạo đa ngành của khu vực và cả nước. (3) Phát triển các ngành công nghệ sinh học, công nghệ thông tin-năng lượng mới, công nghệ sạch, bảo vệ môi trường sinh thái.

Đề án xây dựng cơ chế chính sách đặc thù đối với thành phố Đà Lạt cũng đã xác định các định hướng:

-       Xây dựng thành phố Đà Lạt thành một vùng đô thị đặc thù về khí hậu, cảnh quan, di sản kiến trúc của quốc gia và quốc tế, với hình ảnh “thành phố trong rừng và rừng trong thành phố”, thành phố di sản về kiến trúc và cảnh quan, thành phố festival hoa, thành phố của khoa học, văn hóa và nghệ thuật; vùng đô thị có chất lượng sống cao, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

-       Xây dựng thành phố Đà Lạt thành đô thị du lịch, nghỉ dưỡng chất lượng cao của quốc gia và quốc tế; trung tâm nông nghiệp công nghệ cao; trung tâm giáo dục  -đào tạo đa ngành, trung tâm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; trung tâm thương mại- dịch vụ, trung tâm giải trí, văn hóa- thể thao cấp vùng và quốc gia.

Các định hướng đó đều có những cơ sở khoa học nhất định và dựa trên những thế mạnh đã có, những tiềm năng phát triển của thành phố Đà Lạt và phù hợp với những xu hướng phát triển trong tương lai. Những định hướng trên là đúng đắn và nếu thực hiện được điều này sẽ khẳng định được vị trí của Đà Lạt, bảo tồn được những giá trị đã được nhìn nhận của Đà Lạt và đem lại sức phát triển bền vững cho thành phố. Tuy vậy, cũng có thể thấy rằng, để đạt được những mục tiêu nêu trên là một chặng đường dài, và cần có những “cú hích” từ trung ương. Bên cạnh những lợi thế đã nêu thì Đà Lạt đang gặp những khó khăn trở ngại về hạ tầng giao thông, nguồn lực đầu tư địa phương, khả năng thu hút đầu tư nước ngoài cũng như chất lượng nguồn nhân lực. Trong khuôn khổ của bài viết này, chúng tôi bàn đến một số quan điểm và giải pháp cho định hướng phát triển trên của thành phố, dưới góc nhìn của một số lý luận về phát triển kinh tế, đầu tư nước ngoài và tiếp thị địa phương.  

Đặc tính cốt lõi địa phương

            Dựa trên quan điểm về đặc tính thương hiệu của Advid Aaker (2002), đặc tính thương hiệu bao gồm đặc tính cốt lõi (core identity) và đặc tính mở rộng (extended identity). Thiết nghĩ cách thức này cũng có nhiều giá trị khi xem xét về sắc thái địa phương. Yếu tố đặc tính (sắc thái) cốt lõi là những yếu tố hạt nhân để duy trì những giá trị cơ bản của địa phương. Những yếu tố được xem là cốt lõi cần phải được duy trì qua thời gian bởi đó là yếu tố mang tính bản sắc và có ảnh hưởng mạnh đến nhiều mặt của địa phương. Những yếu tố mở rộng là những giá trị được xác định có tính quan trọng đối với địa phương, song ít nhiều có tính linh hoạt hơn, có thể cho phép có một số điều chỉnh trong phạm vi nhất định. Việc xác định các đặc tính cốt lõi và đặc tính mở rộng có nhiều ý nghĩa khi ứng dụng. Nhờ việc xác định này sẽ cho thấy tầm quan trọng của các đặc tính cốt lõi, giữ vững được những giá trị cơ bản, có ảnh hưởng toàn diện đến địa phương. Các nhà quản lý địa phương có thể đưa ra được các định hướng phát triển năng động nhưng không làm mất đi bản sắc cốt lõi của địa phương. Việc phân chia như vậy cũng tạo điều kiện xác định thứ tự ưu tiên trong việc các quyết định mang tính chiến lược, nâng cao tính thuyết phục trong khi lựa chọn những định hướng và giải pháp phát triển.

Vậy những yếu tố đặc tính cốt lõi của Đà Lạt là gì? Chắc chắn đó là một câu hỏi không dễ trả lời. Nhóm tác giả xin đề xuất một số quan điểm đó là “ Sạch và xanh”. Sạch theo nghĩa là không ô nhiễm và xanh là giữ cho sự phát triển đô thị hài hòa với cảnh quan thiên nhiên với nhiều cây xanh- bảo tồn tài nguyên rừng.

Khí hậu mát mẻ trong lành và cảnh quan thiên nhiên với những rừng thông, hồ và thác nước là điểm chính thu hút khách du lịch đến với Đà Lạt. Rừng thông Đà Lạt là yếu tố giữ cho không khí được trong lành. Rừng còn là khu vực bảo tồn nhiều loại động thực vật quý và nguồn dược liệu đang được quan tâm nghiên cứu. Rừng Đà Lạt còn có nhiều ý nghĩa đối với môi trường, sinh thái và nguồn nước cho các khu vực lân cận và hạ lưu.

Đối với du khách, người dân địa phương và nhiều người Việt Nam khác, những liên tưởng cơ bản về thành phố Đà Lạt luôn luôn là hình ảnh về một nơi thơ mộng, tươi đẹp với hoa, thông, không khí trong lành mát mẻ. Những giá trị nhân văn như lối sống, phong cách “hiền hòa, thanh lịch, mến khách”có lẽ cũng được hun đúc từ chính những đặc điểm môi trường tự nhiên đó.

Thật ra các mục tiêu phát triển trên có liên quan chặt chẽ đến nhau. Du lịch đã đang và sẽ là ngành kinh tế quan trọng của Đà Lạt. Quá trình phát triển của ngành du lịch có liên quan đến nhiều ngành kinh tế khác và cũng là ngành dễ bị tổn thương từ hoạt động của các ngành khác. Để giữ vững và phát huy những thế mạnh về du lịch, trở thành một trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng chất lượng cao trong nước và quốc tế, Đà Lạt phải giữ được vốn quý là khí hậu và cảnh quan của mình.

    Cần lưu ý rằng việc xác định những yếu tố hạt nhân như vậy không mang tính chất là hình ảnh định vị thương hiệu Đà Lạt mà là bản sắc thương hiệu Đà Lạt (brand identity). Còn hình ảnh định vị thì tùy theo từng đối tượng cụ thể (là du khách, hay tổ chức, hay giới doanh nghiệp, hay cư dân tiềm năng, hoặc cư dân hiện tại) tùy mục đích và từng giai đoạn cụ thể mà được xây dựng cho thích hợp, phù hợp với sắc thái địa phương và có tính hấp dẫn đối với đối tượng cần thu hút.

    Như vậy, có thể thấy rằng, với những điều kiện tự nhiên, lịch sử phát triển và những giá trị đã có, Đà Lạt phải chọn cho mình hướng phát triển sao cho giữ được hai yếu tố “sạch và xanh” này. Do vậy, việc lựa chọn những hướng phát triển theo hướng công nghiệp dịch vụ- ngành công nghiệp không khói là những hướng thích hợp. Trên cơ sở đó, Đà Lạt có thể có nhiều hướng phát triển khác nhau, về du lịch- nghỉ dưỡng, về đào tạo và nghiên cứu khoa học, về du lịch kết hợp hội thảo, du lịch sinh thái.v.v.

    Theo Giáo sư John Welch (Đại học Harvard- Hoa Kỳ), để xây dựng thương hiệu địa phương thì cần có quy hoạch tổng thể từ 20-30 năm. Do vậy, để thực hiện các mục tiêu đã định hướng như trên, cần xây dựng đề án giải pháp phát triển cụ thể cho một kế hoạch thực hiện trong khoảng từ 20-30 năm. Trong đó, các nhà quản lý cần có những định hướng và giải pháp thực hiện trong từng giai đoạn cụ thể, mỗi giai đoạn có thể từ 3-5 năm và đề ra những chương trình hành động nhằm cụ thể hóa con đường để thực hiện các mục tiêu trong từng nhiệm vụ một cách chi tiết hơn. Trong đề án phát triển cũng cần xác định các ưu tiên trong từng giai đoạn để có thể tập trung các nguồn lực đạt các mục tiêu cụ thể. Đề án phát triển cũng cần xem xét việc xây dựng đội ngũ nguồn nhân lực để phù hợp với các giai đoạn triển khai.

    Đề án phát triển cũng cần chi tiết hóa các nguồn lực cần thiết. Cần huy động nhiều nguồn đầu tư để phát triển. Các mục tiêu trên đều là những định hướng có tính chiến lược cho thành phố trong dài hạn và đặt ở tầm vóc quốc gia và khu vực. Do vậy, cần có sự đầu tư của chính phủ trong việc xây dựng một số hạ tầng cơ sở mang tính chất trọng điểm để tạo  những cú hích cho sự thành công của các mục tiêu. Một nguồn vốn quan trọng được mong đợi đó là từ việc thu hút đầu tư nước ngoài. Công tác thu hút đầu tư nước ngoài cần được đẩy mạnh và có những chính sách ưu đãi thích hợp. Các lĩnh vực như du lịch hội thảo, nghiên cứu khoa học, nông nghiệp là những lĩnh vực có tỉ suất lợi nhuận thấp. Do vậy, để thu hút đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực này có nhiều khó khăn. Bên cạnh việc thu hút đầu tư nước ngoài, đầu tư trong nước cũng là nguồn quan trọng. Nên có chính sách ưu đãi cụ thể cho các nhà đầu tư trong nước và có chính sách riêng trong việc hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp địa phương. Nhà nước cũng cần xem xét đầu tư những hạng mục cơ sở hạ tầng để làm tiền đề cho sự phát triển những lĩnh vực trọng điểm.

    Các nhà đầu tư khi chọn lựa địa điểm đầu tư thì trước tiên phải tính đến hiệu quả của dự án đầu tư. Theo những nghiên cứu gần đây, bên cạnh việc xem xét hiệu quả dự án, các điều kiện đầu tư và chính sách ưu đã đầu tư, các nhà đầu tư còn quan tâm đến việc phát triển cụm. Nghĩa là họ chọn những nơi mà có nhiều các đối tác kinh doanh, các nhà cung ứng, dịch vụ hỗ trợ và cả một số lượng đối thủ cạnh tranh thích hợp để có được hiệu quả tổng hợp và giảm chi phí. Do vậy, khi thu hút đầu tư vào những lĩnh vực hoàn toàn mới sẽ gặp nhiều khó khăn. Do vậy cần có chính sách ưu đãi cho những nhà đầu tư dẫn đầu này. Bên cạnh đó, địa phương nếu muốn thu được các tác động tràn thì các doanh nghiệp địa phương phải có những khả năng hấp thụ nhất định. Nếu khoảng cách về trình độ, nhân lực và kỹ thuật giữa đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp bản địa quá xa thì khó có thể hấp thụ được tốt các lợi ích từ đầu tư nước ngoài. Do vậy cần chú trọng phát triển doanh nghiệp địa phương song song với việc thu hút đầu tư nước ngoài. Trong điều kiện của Đà Lạt, nên chọn những đơn vị có tiềm lực ở địa phương để triển khai thí điểm những định hướng mục tiêu phát triển trên. Từ sự thành công của chính các đơn vị địa phương đó sẽ tạo điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài mạnh dạn tham gia thị trường. Xin dẫn chứng một minh họa cụ thể. Trong các định hướng phát triển nêu trên thì phát triển du lịch hội thảo là hướng mà Đà Lạt đang có những điều kiện triển khai trong thời gian gần nhất. Ngành du lịch địa phương đã có sẵn một số cơ sở để thực hiện. Hệ thống khách sạn và các dịch vụ bổ trợ khác tương đối đáp ứng được nhu cầu. Tuy nhiên vấn đề khó khăn có lẽ là ở chỗ ai là người sẽ đứng ra để làm đầu mối tổ chức và đi tìm nguồn khách du lịch hội thảo. Cần chọn lọc một vài đơn vị làm nòng cốt trong việc tổ chức hội thảo, có cơ chế khuyến khích sự liên kết giữa các đơn vị này và có chính sách hỗ trợ thích hợp cho những đơn vị này trong hoạt động tổ chức hội nghị hội thảo trong thời gian ban đầu. Khi lĩnh vực này đã phát triển và chứng minh được tiềm năng của nó thì tự bản thân nhu cầu sẽ thúc đẩy cung-cầu gặp nhau.

    Ngoài ra nhóm tác giả cũng xin đề xuất một số giải pháp khác liên quan với việc bảo tồn và phát huy sắc thái địa phương của thành phố Đà Lạt.

    Vấn đề cảnh quan kiến trúc đô thị Đà Lạt là một điểm nóng được quan tâm trong giai đoạn hiện nay. Các văn bản, quy định về vấn đề xây dựng đã có những yêu cầu rất cụ thể, song trong việc kiểm soát còn nhiều khó khăn, bất cập. Bên cạnh việc tiếp tục triển khai các biện pháp quản lý về mặt xây dựng cho các công trình mới, đối với các công trình đã xây dựng, nên tuyên truyền, người dân về ý thức bảo vệ cảnh quan chung. Khuyến khích người dân sử dụng những màu sắc và chất liệu phù hợp với cảnh quan chung địa phương. Ví dụ, về màu sắc nên chọn những màu phù hợp với sắc thái chung và phù hợp với đặc điểm khí hậu địa phương như tông màu trắng, vàng nhạt, nâu nhạt. Tránh sử dụng các màu như xanh, đỏ trong xây dựng dân dụng để tạo sự hài hòa với cảnh quan chung. Tránh sử dụng các chất liệu tôn trong xây dựng nhà ở dân dụng. Trên đây chỉ là những ý tưởng ban đầu dựa trên quan sát bản thân khi có dịp đến một số thành phố trên thế giới. Tất nhiên là để chọn lọc những yếu tố sắc thái trong kiến trúc Đà Lạt, thiết nghĩ sẽ cần đến những nghiên cứu sâu hơn và sự tham gia của các nhà quy hoạch và kiến trúc trong vấn đề này.

NCS.Trần Mạnh Quý

NCS. Trương Thị Ngọc Thuyên

NCS. Phan Minh Đức

Khoa Kinh tế & Quản trị kinh doanh - Đại học Đà Lạt


Tin khác:

Trang 1/4 trang

  VĂN BẢN MỚI  

Số/Ký hiệu

Ngày ban hành

Trích yếu

412-BC/TU 02/08/2019
106-KH/BTGTU 24/06/2019
304-BC/TU 28/09/2018
582/QĐ-UBND 30/03/2018
2136/QĐ-UBND 28/09/2016
50/QĐ-LHH 20/03/2015
44/QĐ-LHH 17/03/2015
4171/KH-UBND 14/08/2014
25/2014/Đ-UBND 23/05/2014
3553/UBND-VX 25/06/2013
688/UBND-VX 06/02/2013
48/QĐ-TW 07/11/2011

  HÌNH HOẠT ĐỘNG  
 
 
 
 
           

 


  LIÊN KẾT  

  Liên hiệp hội Việt Nam
 UBND tỉnh Lâm Đồng
 Sở KHCN Lâm Đồng
Tỉnh đoàn Lâm Đồng
  Sở tư pháp Lâm Đồng


  QUẢNG CÁO