Trang chủ
  THÔNG TIN CHÍNH  

  TỔ CHỨC THÀNH VIÊN  
Skip Navigation Links
Hội thành viênHội thành viênExpand Hội thành viên
Tổ chức Khoa học và Công nghệTổ chức KH&CNExpand Tổ chức KH&CN
Tổ chức trực thuộc LHHTổ chức trực thuộc LHHExpand Tổ chức trực thuộc LHH

  HỎI VÀ ĐÁP  


 


ĐẾM LƯỢT TRUY CẬP

496291

  THÔNG BÁO  

  TIN TỨC TỔNG HỢP  
Kinh tế – xã hội

Ý nghĩa và tầm quan trọng của phản biện xã hội (07/12/2017 )

Khái niệm phản biện xã hội hiện nay cũng có nhiều quan điểm khác nhau,vừa mang ý nghĩa khoa học và cả về ý nghĩa về chính trị xã hội.

Về phía chủ trương của Đảng, trong các chỉ thị của Đảng từ năm 1988 (Chỉ thị 35-CT/TW ngày 11/4/1988) đến năm 1998 (Chỉ thị 45-CT/TW ngày 11/11/1998) đều có đề cập đến hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam. Nhưng cho mãi đến Đại hội lần thứ X (2005) của Đảng, khái niệm phản biện xã hội mới được chính thức ghi nhận trong văn kiện của Đảng. Đến đại hội XI, cương lĩnh của Đảng cũng đã xác định: “Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, thực hiện vai trò giám sát và “phản biện xã hội”. Chỉ thị 42-CT/TW ngày 16/4/2010 đã quy định rõ nhiệm vụ cho Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam chủ động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Hiến pháp 2013 cũng đã ghi rõ: “Mặt trận Tổ quốc là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, giám sát và phản biện xã hội”. Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội.

Về phía nhà nước, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam và các tổ chức thành viên đã được quy định rõ trong quyết định Quyết định số 22/2002/QĐ-TTg ngày 05 tháng 4 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ. Luật Khoa học và Công nghệ năm 20 cũng quy định: Khuyến khích, tạo điều kiện để Hội Khoa học - kỷ thuật, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Quyết định 14/2014/QĐ-TTg ngày14 tháng 02 năm 2014 (sau  Quyết định 22/2002/QĐ-TTg) về hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên được tiếp tục quy định rõ ràng hơn. Quyết định 1795/QĐ-TTg  ngày 21/10/2015 phê chuẩn Điều lệ của Liên hiêp các Hội KH&KT Việt Nam đã công nhận nhận nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội là một trong những nhiệm vụ cơ bản của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam.

Theo các văn kiện của Đảng và Nhà nước nêu trên, các khái niệm về tư vấn, phản biện và giám định xã hội hoặc giám sát, phản biện xã hội được hiểu như sau:

-   Theo Quyết định 14/2014/QĐ-TTg ngày14 tháng 02 năm 2014 về hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên:

+ Tư vấn là hoạt động cung cấp tri thức, kinh nghiệm, thông tin, tư liệu cùng với sự phân tích, đánh giá, kiến nghị cho cá nhân hoặc tổ chức có thẩm quyền.

+ Phản biện là hoạt động đưa ra nhận xét, đánh giá, phê bình và các khuyến nghị về sự phù hợp của nội dung đề án với mục tiêu và các điều kiện đã quy định hoặc thực trạng đặt ra.

+ Giám định là hoạt động xác định tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi của đề án hoặc một vấn đề, một sự việc cụ thể.

- Theo Quyết định 217-QĐ/TW ngày 12 tháng 12 năm 2013 về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội:

  + Giám sát là hành động theo dõi, phát hiện xem xét đánh giá, kiến nghị nhằm tác động đến cơ quan, tổ chức, cán bộ, đảng viên, đại biểu dân cử công chức viên chức nhà nước về thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của nhà nước.

+ Phản biện xã hội nhằm phát hiện những nội dung còn thiếu; chưa sát, chưa đúng, chưa phù hợp trong các văn bản dự thảo của các cơ quan đảng, nhà nước. Kiến nghị những nội dung thiết thực, góp phần đảm bảo tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội và tính hiệu quả trong việc hoạch định chủ trương của đảng, chính sách pháp luật của nhà nước.

Ngày nay hoạt động phản biện xã hội còn được nhận thức sâu hơn trong lĩnh vực chính trị xã hội. Đó là:

Phản biện xã hội là phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân. Nhân dân không chỉ có quyền mà còn có trách nhiệm tham gia hoạch định và thi hành các chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước. Phản biện xã hội là nhu cầu cần thiết và đòi hỏi bắt buộc của quá trình lãnh đạo và điều hành đất nước.Việc lãnh đạo các cấp đối thoại trực tiếp với nhân dân, các đại biểu dân cử tiếp xúc, lắng nghe ý kiến cử tri, việc chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội và Hội đồng nhân dân, việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo văn kiện, dự án và chính sách kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước, việc trưng cầu ý dân qua các phương tiện thông tin đại chúng... đều là những cách phát huy tốt phản biện xã hội. Trên quan điểm đã nêu tác giả Phạm Tất Thắng (TS, Học viện chính trị Quốc Gia Hồ Chí Minh) có đưa ra cách hiểu về phản biện xã hội như sau:

Phản biện xã hội là hoạt động của các lực lượng xã hội đưa ra lập luận, phân tích chứng minh trên cơ sở khoa học và thực tiễn, từ đó rút ra nhận xét, đánh giá, bày tỏ quan điểm, đề xuất, kiến nghị đối với các vấn đề thuộc nội dung phương hướng, chủ trương, chính sách, giải pháp phát triển kinh tế xã hội của Đảng, Nhà nước và các tổ chức có liên quan nhằm thực thi dân chủ, phát huy trí tuệ của nhân dân trong xây dựng Đảng và nhà nước, bảo đảm lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân.

Thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, quyết định của Đảng và Nhà nước nói trên về các họat động tư vấn, giám sát, phản biện xã hội, giám định xã hội, trong các năm từ 2015-2017, Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc và tổ chức thành viên là Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồngđ ã thực hiện được một số việc như sau:

+ Đã tham mưu cho Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt các nhiệm vụ tư vấn, giám sát và phản biện xã hội các năm 2016, 2017 và nguồn kinh phí để tổ chức thực hiện.

+Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh đã thành lập Hội đồng Tư vấn, giám sát và phản biện xã hội và năm 2017 đổi tên là Hội đồng Tư vấn - Dân chủ - Pháp luật để tư vấn, tham mưu giúp MTTQ tỉnh về các lĩnh vực Dân chủ, Pháp luật, Giám sát, Phản biện xã hội…

+ Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã xây dựng Cơ sở dữ liệu chuyên gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội với hơn 100 chuyên gia khoa học trên các lĩnh vực để cùng với Liên hiệp Hội Lâm Đồng lập các hội đồng tư vấn, phản biện về các vấn đề khoa học-công nghệ, kinh tế - xã hội, xây dựng đội ngũ trí thức…

Một số hoạt động tư vấn và phản biện xã hội đã thực hiện:

- Góp ý Dự thảo Hiến pháp sửa đổi 2013 do Hội Đồng Nhân dân tỉnh Lâm Đồng yêu cầu.

- Tư vấn, góp ý báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng XII, Đại hội Đảng Bộ huyện Bảo Lâm, Đại hội Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng lần thứ 9 năm 2013.

- Thực hiện hoạt động tư vấn pháp luật cho Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh cho hơn 30 dự thảo luật của Quốc Hội.

- Tư vấn các chỉ thị nghị quyết, quyết định của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ CNH-HĐH gắn với phát triển nên kinh tế tri thức.

- Phản biện Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020.

- Phản biện Quy hoạch phát triển khoa học-công nghệ tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020.

- Phản biện Quy hoạch bảo vệ nguồn nước hệ thống sông Đồng Nai phần chảy qua địa phận tỉnh Lâm Đồng do Viện Sinh thái và Tài nguyên môi trường TPHCM thực hiện.

- Phản biện Dự thảo Luật về Hội.

- Phản biện dự thảo quyết định của UBND tỉnh về Quy định tiêu chí ưu tiên chọn đối tượng thuê mua nhà ở xã hội.

- Phản biện quyết định của UBND Tỉnh về Xét chọn sử dụng, quản lý những người lao động không chuyên trách ở cấp xã phường, thị trấn; Quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.

Một số nhiệm vụ đã được phê duyệt nhưng chưa thực hiện:

-        Phản biện Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành Khoa học – Công nghệ của UBND Tỉnh theo Quyết định 2245/QĐ-TTg.

- Phản biện Quyết định của UBND Tỉnh quy định việc quản lý các Hội trên địa bàn Tỉnh.

- Các hội thảo tư vấn:

+ Nghiên cứu những tác động của việc sản xuất rau hoa trong nhà màn nhà lưới đến cảnh quan môi trường, khí hậu của thành phố Đà Lạt, đề xuất những giải pháp khắc phục điều chỉnh nhằm đảm bảo cho ngành sản xuất rau hoa phát triển bền vững.

+ Giải pháp chống ùn tắc giao thông tại đô thị du lịch Đà Lạt

+ Giải pháp quản lý đất đai và tài nguyên trên đất được giao đối với các dự án đầu tư khu du lịch nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh.

Những kết quả hoạt động tư vấn, phản biện, giám sát, giám định xã hội có thể gọi chung là phản biện xã hội như đã nêu trên đây là thể hiện một quyết tâm rất lớn của lãnh đạo tỉnh và các tổ chức có chức trách nhiệm vụ được phân công.

Để phát huy hơn nữa vai trò của hoạt động phản biện xã hội, nhằm thực thi dân chủ, phát huy trí tuệ của đội ngủ trí thức của nhân dân trong xây dựng Đảng và Nhà nước, bảo đảm lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân, có một số giải pháp được đề xuất là:

1.Trên tầm vĩ mô, hoạt động phản biện xã hội cần được luật hóa. Trong thời gian chờ đợi sự ra đời luật về phản biện xã hội, Đảng cần ban hành một nghị quyết chuyên đề, Chính phủ cần ban hành một nghị định về hoạt động phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp là thành viên của Ủy ban Mặt trận, trong đó có tổ chức Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỷ thuật Việt Nam, đại diện cho đội ngũ Trí thức khoa học-công nghệ nước nhà.

2. Ban hành các quy định cụ thể:

+ Tỉnh ủy ban bành quyết định, quy định việc thực hiện quyết định 217-QĐ/TW đối với Ủy ban Mặt trận và các đoàn thể chính trị xã hội trên địa bàn tỉnh, quy định về giám sát và phản biện của cấp tỉnh.

+ Ủy ban nhân dân tỉnh cần có quyết định quy định việc thực hiện Quyết định 14/QĐ/2014-TTg của Thủ tướng Chính phủ về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trên địa bàn tỉnh và Thông tư 11/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 29/01/2015 hướng dẫn cơ chế tài chính cho hoạt động TV,PB&GĐXH trên địa  bàn tỉnh.

+Xây dựng và phê duyệt kế hoạch hoạt động tư vấn, phản biện xã hội đối với những chủ trương, nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước tỉnh Lâm Đồng, các đề án, dự án công do ngân sách nhà nước đầu tư hàng năm. Kế hoạch này được coi như là một  bộ phận của kế hoạch, nhiệm vụ kinh tế xã hội của tỉnh.


Tin khác:

Trang 1/5 trang

  VĂN BẢN MỚI  

Số/Ký hiệu

Ngày ban hành

Trích yếu

582/QĐ-UBND 30/03/2018
2136/QĐ-UBND 28/09/2016
50/QĐ-LHH 20/03/2015
44/QĐ-LHH 17/03/2015
4171/KH-UBND 14/08/2014
25/2014/Đ-UBND 23/05/2014
3553/UBND-VX 25/06/2013
688/UBND-VX 06/02/2013
48/QĐ-TW 07/11/2011
01 26/10/2011
01/2011/TT-BTC 06/01/2011
48 CT/TU 07/09/2010

  HÌNH HOẠT ĐỘNG  
 
 
 
 
           

 


  LIÊN KẾT  

  Liên hiệp hội Việt Nam
 UBND tỉnh Lâm Đồng
 Sở KHCN Lâm Đồng
Tỉnh đoàn Lâm Đồng
  Sở tư pháp Lâm Đồng


  QUẢNG CÁO