Đổi mới công tác vận động trí thức nhằm phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ, góp phần phát triển kinh tế, xã hội tỉnh Lâm Đồng

ĐỔI MỚI CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG TRÍ THỨC NHẰM PHÁT HUY

SỨC MẠNH CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI TỈNH LÂM ĐỒNG

                                                   ThS. Ngụy Thành Dũng

                                                    Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Lâm Đồng

Để phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức của tỉnh đòi hỏi cần phải tiếp tục đổi mới về nhận thức, nội dung và phương thức tiến hành công tác vận động và phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức. Vận dụng những bài học, những kiến thức hiện có, tôi xin nêu ra ra một số vấn đề cần đổi mới trong công tác vận động trí thức hiện nay nhằm góp phần phát huy hơn nữa sức mạnh của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ của tỉnh như sau:

1. Đổi mới chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ trí thức của tỉnh

Một trong những mục tiêu của công tác vận động trí thức là xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, số lượng đông đảo, đa dạng về lĩnh vực, ngành nghề, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạnh công nghiệp 4.0, có ý thức trách nhiệm cao, sẵn sàng hy sinh, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Muốn có được đội ngũ trí thức như vậy, cần phải đổi mới mạnh mẽ chính sách đào tạo, bồi dưỡng trí thức ngay trong các viện, các trường đại học, cao đẳng; phải thường xuyên đổi mới, cập nhật nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng. Ngoài ra, cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thực hiện có hiệu quả việc đào tạo những chuyên gia, những tài năng trên các lĩnh vực chuyên môn để nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức; thực hiện tốt việc đưa cán bộ, học sinh, sinh viên của tỉnh có đạo đức và triển vọng đi đào tạo, bồi dưỡng ở trong nước và nước ngoài; có chính sách và kế hoạch cụ thể để phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng trí thức trẻ, trí thức là người nước ngoài, trí thức người dân tộc thiểu số và trí thức nữ đang sinh sống và làm việc trên địa bàn tỉnh. Bảo đảm chất lượng bồi dưỡng, đào tạo chuyên môn cho đội ngũ trí thức; khuyến khích trí thức thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng kịp thời đòi hỏi của thực tiễn, của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trí thức của tỉnh cần phải quán triệt phương châm gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành, gắn các hoạt động khoa học của trí thức với thực tiễn kinh tế - xã hội, với đời sống của nhân dân, qua đó nâng cao vai trò, trách nhiệm cống hiến của đội ngũ trí thức của tỉnh.

2. Đổi mới chính sách đãi ngộ, trọng dụng đội ngũ trí thức của tỉnh

Mục đích của hoạt động sáng tạo của đội ngũ trí thức là vì sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, do đó đội ngũ trí thức của tỉnh cần được sự quan tâm và có chế độ đãi ngộ xứng đáng. Để thực hiện được yêu cầu đó, các cấp ủy, Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị của tỉnh cần rà soát các chính sách hiện có, đánh giá những ưu điểm và hạn chế của từng chính sách, trên cơ sở đó ban hành các cơ chế, chính sách mới để trí thức được hưởng đầy đủ lợi ích vật chất, tinh thần tương xứng với giá trị từ kết quả hoạt động sáng tạo của đội ngũ trí thức; có chính sách ưu đãi cụ thể về điều kiện làm việc, sinh hoạt, đi lại... đối với đội ngũ trí thức, nhất là trí thức làm việc ở các vùng kinh tế, xã hội khó khăn, vùng sâu, vùng xa, trí thức là người dân tộc thiểu số...; tiếp tục hoàn thiện và thực hiện tốt các cơ chế, chính sách để động viên, sử dụng những trí thức có trình độ cao; đổi mới, nâng cao chất lượng xét chọn và các chính sách đãi ngộ xứng đáng đối với các danh hiệu và các giải thưởng dành cho đội ngủ trí thức của tỉnh.

Bên cạnh đó, để phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức của tỉnh, các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị cần phải trọng dụng đội ngũ trí thức; sự trọng dụng đội ngũ trí thức cần được thể chế hóa bằng các chế độ chính sách đãi ngộ công khai, cụ thể, thể hiện sự tôn trọng, tin tưởng, gần gũi, sẵn sàng lắng nghe, trao đổi, đối thoại với đội ngũ trí thức, sẵn sàng tiếp thu những ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội của đội ngũ trí thức; trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất, năng lực và kết quả cống hiến, cần phải có chế độ đãi ngộ xứng đáng những cống hiến của đội ngũ trí thức.    

Mặt khác, cũng cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc sử dụng cán bộ là trí thức của tỉnh, cần đổi mới hơn nữa về cơ chế, chính sách tuyển dụng, sử dụng đội ngũ trí thức theo nguyên tắc công khai, khách quan, công bằng. Sự trọng dụng, tôn vinh đội ngũ trí thức cần được thể hiện bằng sự trân trọng đối với nghề nghiệp và hoạt động sáng tạo, bằng sự đánh giá, ghi nhận khách quan những cống hiến, đóng góp của đội ngũ trí thức đối với kinh tế - xã hội của tỉnh, bằng các chính sách đãi ngộ công bằng, thiết thực, cụ thể và bằng việc thường xuyên động viên, khích lệ đội ngũ trí thức hăng hái, tích cực trong hoạt động sáng tạo của mình.       

3. Tạo môi trường dân chủ cho đội ngũ trí thức của tỉnh trong nghiên cứu khoa học

Để tạo môi trường dân chủ thực sự cho đội ngũ trí thức trong nghiên cứu khoa học, các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị của tỉnh cần ban hành quy chế dân chủ trong hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo; bổ sung, hoàn thiện các cơ chế, chính sách hiện có, tạo điều kiện để đội ngũ trí thức của tỉnh được tự khẳng định, phát triển, cống hiến. Một trong những đặc điểm hoạt động sáng tạo của đội ngũ trí thức là độc lập về tư duy, khả năng tư vấn, phản biện; do đó, cần tạo môi trường dân chủ trong hoạt động sáng tạo khoa học. Ngoài ra để có những ý kiến tư vấn, phản biện, những phát minh, sáng chế mới đòi hỏi tư tưởng của nhà khoa học phải được giải phóng, không bị gò ép bởi các khuôn mẫu, áp đặt về phong cách tư duy.  

Các diễn đàn, hội thảo khoa học tổ chức trong phạm vi cấp tỉnh cần được thực hiện một cách dân chủ, cới mở, không giới hạn, gò ép về hình thức, phương pháp tổ chức. Tử đó đội ngũ trí thức, nhà khoa học của tỉnh có thể thể hiện quan điểm, chính kiến cá nhân, nêu lên được những ý kiến tâm huyết của mình; cần tăng cường các hoạt động trao đổi, tư vấn, phản biện giữa các cơ quan, đội ngũ trí thức, các nhà khoa học với nhau. Bên cạnh đó cần tổ chức thường xuyên hơn  việc lấy ý kiến tư vấn, phản biện của đội ngũ trí thức đối với chủ trương, nghị quyết, chính sách, đề án, dự án của tỉnh và có cơ chế rõ ràng, chặt chẽ trong việc lựa chọn tiếp thu ý kiến đóng góp, tư vấn, phản biện đó. Để thực hiện được những yêu cầu này, các cơ quan, đơn vị của tỉnh (tiêu biểu là Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh) cần tổ chức nhiều hơn nữa các diễn đàn, hội thảo tư vấn, phản biện để khuyến khích và bảo đảm quyền lợi, trách nhiệm của đội ngũ trí thức khi tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; từ đó có thể phê phán và xóa bỏ sự coi nhẹ, thành kiến đối với những ý kiến tư vấn, phản biện mang tính xây dựng của đội ngũ trí thức của tỉnh.

4. Đổi mới phương thức hoạt động các tổ chức chính trị - xã hội, chính trị xã hội - nghề nghiệp của tỉnh trong việc tập hợp và phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức

Hiện nay, đội ngũ trí thức có thể tham gia nhiều tổ chức khác nhau (các tổ chức chính trị - xã hội, chính trị xã hội - nghề nghiệp... của tỉnh); để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác vận động sự tham gia đông đảo đội ngũ trí thức của tỉnh cần phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống, nhất là các tổ chức mà đội ngũ trí thức tham gia đông đảo như: công đoàn, đoàn thanh niên trong các cơ quan, các viện, trường; các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp của tỉnh (đại diện tiêu biểu là Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh). Vì vậy, cần quan tâm hơn nữa hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của các tổ chức nêu trên cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh hiện nay, tạo điều kiện hơn nữa để thu hút sự tham gia, phát huy năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức của tỉnh. Với vai trò chủ đạo, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh sẽ thường xuyên đổi mới nội dung, phương thức hoạt động trong việc đoàn kết, phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức của tỉnh, thường xuyên chủ trì hoặc phối hợp tổ chức các hội nghị, hội thảo tư vấn, phản biện, các diễn đàn theo các chủ đề phù hợp để đội ngủ trí thức tham gia đóng góp ý kiến tư vấn, phản biện các các chương trình, đề án phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trước khi trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Bên cạnh đó, cần phải tăng cường tập hợp và phát huy tiềm năng, nguồn lực đội ngũ trí thức trong và ngoài nước (đặc biệt là trí thức trẻ) bằng những chính sách đặc thù. Để làm được việc này cần có sự đổi mới đồng bộ, toàn diện trong cách nhìn nhận, đánh giá, sử dụng, đãi ngộ, tôn vinh đối với đội ngũ trí thức của tỉnh, chính sách đầu tư, tuyển dụng, đánh giá, sử dụng đội ngũ trí thức, tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ trí thức của tỉnh có thể phát huy năng lực sáng tạo của mình. 

Mong rằng bằng việc đổi mới các phương pháp vận động và phát huy sức mạnh đội ngũ trí của tỉnh như đã nêu trên, cùng với những phương pháp hiện có, việc xây dựng và tập hợp và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của tỉnh sẽ tốt hơn nữa, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội tỉnh trong hiện tại và tương lai./.