NHỮNG KẾT QUẢ VÀ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TẬP HỢP VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CỦA LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT HÀ GIANG

NHỮNG KẾT QUẢ VÀ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TẬP HỢP VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CỦA LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT HÀ GIANG

 

                                            ThS. Cao Hồng Kỳ

Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang

 

Đảng và Nhà nước ta luôn coi trí thức là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến trình dẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước, xây dựng kinh tế tri thức, xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Trong các văn kiện quan trọng Đảng ta luôn khẳng định: Trong mọi thời đại, trí thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo, truyền bá trí thức. Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của cách mạng khoa học, công nghệ hiện đại, đội ngũ trí thức trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển.       

Về quan điểm chỉ đạo xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 của Ban Chấp hành (BCH) Trung ương khóa X “về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước” khẳng định: “Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị. Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững. Xây dựng đội ngũ trí thức là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị, trong đó trách nhiệm của Đảng và Nhà nước giữ vai trò quyết định”.

Trong Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ phát triển đội ngũ trí thức trong giai đoạn 2016 - 2010 là: “Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Tôn trọng và phát huy tự do tư tưởng trong hoạt động nghiên cứu, sáng tạo. Trọng dụng trí thức trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất, năng lực và kết quả cống hiến. Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đãi ngộ và tôn vinh xứng đáng những cống hiến của trí thức. Có cơ chế, chính sách đặc biệt để thu hút nhân tài của đất nước”.

Tại Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ phát triển đội ngũ trí thức trong giai đoạn mới (2021 - 2030) là: “Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới. Có cơ chế phát huy dân chủ, tự do sáng tạo và đề cao đạo đức, trách nhiệm trong nghiên cứu khoa học. Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng, môi trường làm việc, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo của trí thức. Trọng dụng, đãi ngộ thỏa đáng đối với nhân tài, các nhà khoa học và công nghệ (KH&CN) Việt Nam có trình độ chuyên môn cao ở trong nước và nước ngoài, nhất là các nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học có khả năng chủ trì các nhiệm vụ KH&CN đặc biệt quan trọng. Thật sự tôn trọng, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện (TVPB) của chuyên gia, đội ngũ trí thức”.

Hà Giang là một tỉnh vùng núi cao, biên giới nằm ở phía Bắc của Tổ quốc Việt Nam có nhiều danh lam, thắng cảnh đẹp; trong đó Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn; cùng với sự phát triển của đất nước, trong những năm qua đội ngũ trí thức của tỉnh Hà Giang đã tăng nhanh cả về số lượng, chất lượng và có những đóng góp tích cực trong công cuộc xây dựng và phát triển của tỉnh nhà bằng năng lực chuyên môn, cùng với sự lao động sáng tạo và sự nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp. Đội ngũ trí thức của tỉnh luôn luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện tốt vai trò, chức trách, nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội (TVPB&GĐXH), bằng những luận cứ khoa học độc lập khách quan trong việc tham gia xây dựng các Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, các văn bản của UBND tỉnh; vận dụng chính sách của Đảng, Nhà nước tham gia, xây dựng các cơ chế chính sách về phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) của HĐND tỉnh; không ngừng học tập nâng cao trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ; gương mẫu, tiên phong trong công tác nghiên cứu khoa học, tìm tòi, phát hiện những cái mới, nắm bắt những thành tựu KH&CN tiên tiến trong nước và khu vực, đưa KH&CN vào phục vụ sản xuất và đời sống, tạo ra nhiều sản phẩm trên các lĩnh vực có chất lượng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường, góp phần tích cực vào việc việc thực hiện chương trình xóa đói, giảm nghèo; thúc đẩy phát triển KT-XH, đảm bảo vững chắc quốc phòng, an ninh, chính trị và an toàn xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh Hà Giang.

1. Công tác tham mưu hoàn thiện môi trường pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tập hợp đội ngũ trí thức KH&CN của tỉnh hoạt động 

Thực hiện Nghị Quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 của BCH Trung ương khóa X “về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”. Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Giang đã chỉ đạo cho các Sở, ngành chức năng của tỉnh tham mưu cho tỉnh gấp rút củng cố tổ chức bộ máy của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Hà Giang được thành lập từ năm 2006 nhưng chưa đi vào hoạt động, vì lý do nhân sự bộ máy kiêm nhiệm.

Căn cứ Chỉ thị số 42-CT/TW, ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị “về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, Thường trực Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã tham mưu cho Tỉnh uỷ Hà Giang ban hành Kế hoạch số 107-KH/TU ngày 12/7/2010 “về việc đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh theo Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị” và đôn đốc cơ quan Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đi vào hoạt động. Ngày 15-16/12/2011, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang đã tổ chức Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2011 - 2015 và chính thức đi vào hoạt động, tạo tiền đề quan trọng để thực hiện vai trò, chức năng vận động, tập hợp đội ngũ trí thức KH&CN ở trong và ngoài tỉnh tham gia vào các hoạt động phát triển KT-XH của tỉnh. Ngay sau khi được giao biên chế và đi vào hoạt động, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Giang đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Công văn số 3348/UBND-NN ngày 07/11/2012 về việc thực hiện Kế hoạch số 107-KH/TU của Tỉnh ủy, trong đó UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các Sở, ban ngành chức năng của tỉnh thực hiện, triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 107-KH/TU của Tỉnh ủy nhằm thúc đẩy hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh và tạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ trí thức KH&CN của tỉnh tham gia triển khai các nhiệm vụ, đóng góp cho sự nghiệp phát triển của tỉnh.

Căn cứ Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg ngày 14/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định số 11/QĐ-UBND “về việc quy định hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh” tạo cơ sở pháp lý cho Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh thực hiện chức năng, vai trò tập hợp, phát huy sức mạnh trí tuệ của đội ngũ trí thức KH&CN ở trong và ngoài tỉnh tham gia, thực hiện nhiệm vụ TVPB&GĐXH đối với các chính sách, chương trình, đề án, dự án trọng tâm, trọng điểm về phát triển KT-XH triển khai trên địa bàn tỉnh.

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức các giải thưởng, hội thi, cuộc thi sáng tạo KH&CN góp phần thúc đẩy phong trào thi đua lao động sáng tạo trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo tổ chức các Cuộc thi, Hội thi, Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam trên địa bàn tỉnh như: Quyết định số 2133/QĐ-UBND ngày 23/10/2017 của UBND tỉnh về việc thành lập Ban tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng (TTN-NĐ) tỉnh Hà Giang; Quyết định số 2134/QĐ-UBND ngày 23/10/2017 về việc thành lập Ban tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh; Quyết định số 30/QĐ-UBND ngày 11/10/2018 về việc Quy định một số mức chi đối với Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh và Cuộc thi Sáng tạo TTN-NĐ của tỉnh; Công văn số 1037/UBND-KTTH ngày 18/4/2018 về việc triển khai Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam trên địa bàn tỉnh.

Về phát triển đội ngũ trí thức KH&CN trên địa bàn tỉnh: Trên cơ sở Kết luận số 93-KL/TW ngày 20/11/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về việc thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị khóa X về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã tham mưu cho Ban Thường vụ (BTV) Tỉnh ủy ban hành Chương trình số 07-CTr/TU ngày 27/5/2010 của BTV Tỉnh uỷ về việc thực hiện Kết luận số 93-KL/TW, ngoài việc yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, BTV Tỉnh uỷ đã chỉ đạo giao cho Ban Tổ chức Tỉnh ủy tham mưu cho BTV Tỉnh ủy thành lập Đảng đoàn và xây dựng Quy chế hoạt động của Đảng đoàn Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh; tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh theo tinh thần Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị; đồng thời sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về cơ chế, chính sách đảm bảo kinh phí và điều kiện hoạt động cho Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh, cơ chế hỗ trợ hoạt động cho các Hội thành viên Liên hiệp Hội theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện tốt vai trò tập hợp, phát huy trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN; tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh, duy trì và thực hiện hiệu quả hoạt động TVPB&GĐXH, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, triển khai các nhiệm vụ KH&CN, đổi mới cách thức tổ chức các Cuộc thi, Hội thi sáng tạo kỹ thuật, duy trì thực hiện hiệu quả hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức KH&CN đưa tiến bộ KH&CN vào phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh. Theo đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND ngày 31/5/2021 “về việc thực hiện Chương trình số 07-CT/TU ngày 27/5/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về việc thực hiện Kết luận số 93-KL/TW của ban Bí thư”, trong đó xác định rõ nội dung với 08 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể và làm rõ cơ quan thực hiện, thời gian thực hiện đối với từng nhiệm vụ, giải pháp theo Chương trình số 07-CT/TU của BTV Tỉnh ủy nhằm thúc đẩy, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi cho hoạt động của Liên hiệp Hội trong giai đoạn mới.

2. Kết quả việc tập hợp, phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức KH&CN của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang giai đoạn 2016-2021

Sau khi có Nghị quyết số 27-NQ/TW của BCH Trung ương khóa X “về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”, được sự quan tâm lãnh, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, tổ chức bộ máy của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Hà Giang từng bước được hình thành và không ngừng phát triển, ban đầu có 6 hội thành viên với 8.000 hội viên, đến nay Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Giang đã kết nạp, phát triển được 11 hội thành viên, với tổng số 11.213 hội viên; trong đó, trí thức có trình độ Tiến sỹ là 32 người, Thạc sĩ trên 200 người, cao đẳng, đại học trên 8.000 người. Đây chính là lực lượng trí thức quan trọng tham gia vào công tác truyền thông và phổ biến kiến thức, nghiên cứu, ứng dụng đưa tiến bộ KH&CN vào thực tế sản xuất và đời sống; thực hiện TVPB đối với các chương trình, đề án, dự án về phát triển KT-XH trên địa bàn tỉnh. Hoạt động của đội ngũ trí thức KH&CN trong Liên hiệp Hội và các Hội thành viên phong phú và đa dạng, đóng góp thiết thực vào quá trình phát KT-XH của tỉnh trên các lĩnh vực.

2.1. Thúc đẩy hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp Hội đạt hiệu quả, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh

Từ năm 2012 đến nay, Liên hiệp Hội Hà Giang đã tập hợp được hơn 200 lượt chuyên gia, cán bộ khoa học, quản lý thuộc các lĩnh vực chuyên môn khác nhau ở Trung ương và ở tỉnh tham gia TVPB, đóng góp ý kiến đối với 26 dự án Luật do Đoàn ĐBQH của tỉnh trưng cầu; thực hiện TVPB trên 40 chương trình, đề án, dự án trọng tâm, trọng điểm triển khai trên địa bàn tỉnh do UBND tỉnh giao; tham gia, góp ý đối với 18 dự thảo Nghị quyết về chính sách phát triển KT-XH của tỉnh do HĐND giao nhiệm vụ. Chỉ riêng năm 2021, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã hoàn thành 05 nhiệm vụ TVPB do Tỉnh ủy, Đoàn ĐBQH, HĐND tỉnh và UBND tỉnh giao như: (i) Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng, chống HIV/AIDS; (ii) Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi; (iii) Tham mưu cho Tỉnh ủy ban hành Chương trình số 07-CTr/TU của BTV Tỉnh ủy thực hiện Kết luận số 93-KL/TW ngày 20/10/2020 của Ban Bí thư; (iv) Tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND về triển khai thực hiện Chương trình của BTV Tỉnh ủy về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ chính trị về tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước theo nội dung Kết luận số 93-KL/TW ngày 20/10/2020 của Ban Bí thư; (v) TVPB đối với Dự thảo Nghị quyết của BTV Tỉnh ủy về phát triển hạ tầng thương mại tỉnh Hà Giang giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 và dự thảo Kế hoạch của UBND tỉnh về việc triển khai Nghị quyết của BTV Tỉnh ủy về phát triển hạ tầng thương mại tỉnh Hà Giang giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Qua đó, đã tạo diễn đàn quan trọng để lực lượng trí thức KHCN của tỉnh thực hiện trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp phát triển của tỉnh và đã trở thành một kênh thông tin quan trọng và tin cậy giúp Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến phát triển KT-XH của tỉnh, góp phần đưa chính sách vào cuộc sống.

2.2. Hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật

Liên hiệp Hội Hà Giang và các Hội thành viên tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phổ biến kiến thức (PBKT) khoa học kỹ thuật và coi đây là một nhiệm vụ trọng tâm của Liên hiệp Hội. Các hình thức tuyên truyền và PBKT được thực hiện đa dạng, phong phú như: Tổ chức các hội nghị, hội thảo, xuất bản và phát hành các ấn phẩm thông tin, bản tin, tờ rơi... Nội dung tuyên truyền đa dạng về các lĩnh vực như: giáo dục và đào tạo, pháp luật, chăm sóc sức khỏe, y tế, bảo vệ môi trường, tuyên truyền về Đại hội Đảng các cấp, phổ biến về Hội thi, Cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật, Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam trên địa bàn tỉnh, giới thiệu các tấm gương điển hình về ứng dụng KH&CN vào sản xuất và đời sống mang lại hiệu quả cao. Ngoài ra, còn phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng của tỉnh như: Báo, Đài PT-TH tỉnh xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, phóng sự giới thiệu các hoạt động, kết quả nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KH&CN vào sản xuất và đời sống trên địa bàn tỉnh. Qua đó, các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các ứng dụng tiến bộ KH&CN được truyền tải đến nông dân trên địa bàn tỉnh, góp phần nâng cao nhận thức, hiểu biết về chính sách, pháp luật, KH&CN, góp phần đưa KH&CN ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống. Giai đoạn 2016-2021, Liên hiệp Hội Hà Giang đã phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng xây dựng được 12 chuyên trang, chuyên mục, 20 phóng sự và hơn 70 tin, bài tuyên truyền trên Báo Hà Giang, Đài PT-TH Hà Giang và các Tạp chí ở Trung ương; thường xuyên duy trì hiệu quả hoạt động thông tin và PBKT khoa học kỹ thuật thông qua trang thông tin điện tử (website) của Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Giang (với tên miền http://lienhiephoihagiang.org.vn) kết nối với trang thông tin điện tử (website) của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (với tên miền http://vusta.vn/) với tần suất cập nhật 15-20 tin, bài/tháng. Bên cạnh đó còn phối hợp với Liên hiệp Hội Việt Nam, Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức được 20 lớp tập huấn Phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật cho nông dân các xã vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh về phát triển sản xuất, gắn với sinh kế bền vững trên cơ sở khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương với hơn 1.200 lượt người được tham gia.

2.3. Hoạt động khoa học và công nghệ

Hoạt động KH&CN luôn được Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh quan tâm. Mặc dù dành được kinh phí từ ngân sách nhà nước hỗ trợ cho việc triển khai các đề tài, nhiệm vụ KH&CN là hết sức khó khăn. Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh luôn cố gắng phối hợp với các tổ chức KH&CN của Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội thành viên tìm tòi, phát triển các ý tưởng sáng tạo, xây dựng, đề xuất các đề tài, dự án, nhiệm vụ với HĐKH tỉnh, các bộ ngành Trung ương, Liên hiệp Hội Việt Nam và các Tổ chức phi chính phủ (NGO) xem xét phê duyệt, tài trợ.

Giai đoạn 2016-2021, Liên hiệp Hội tỉnh đã đề xuất và tổ chức triển khai thực hiện hoàn thành 03 đề tài, 03 dự án, 02 sáng kiến và 08 hội thảo KH&CN cấp tỉnh, cấp bộ/ngành với tổng kinh phí hơn 3 tỷ đồng, góp phần chuyển giao, ứng dụng đưa tiến bộ KH&CN vào phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân trên địa bàn tỉnh, thúc đẩy KH&CN phát triển, đóng góp tích cực vào công cuộc phát triển KT-XH và bảo vệ môi trường của đất nước nói chung và tỉnh Hà Giang nói riêng.

2.4. Tổ chức các Cuộc thi, Hội thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật, Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam và tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu của tỉnh

Hoạt động tổ chức các Cuộc thi, Hội thi Sáng tạo và Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam trên địa bàn tỉnh đã được Liên hiệp Hội chủ trì, phối hợp với các sở, ban ngành của tỉnh tích cực triển khai; hoạt động sáng tạo KH&CN đã lan tỏa rộng rãi tới các cá nhân, doanh nghiệp, HTX trên địa bàn 11 huyện, thành phố của tỉnh và đã đạt được kết quả bước đầu, tạo sự khích lệ, động viên đội ngũ trí thức, nhà sáng chế, nhà sáng tạo trẻ và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh tích cực tham gia, góp phần đẩy mạnh phong trào thi đua phát huy sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, đưa KH&CN áp dụng vào sản xuất và đời sống, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội ngày càng cao.

Giai đoạn 2016-2021, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh đã phối hợp với các sở, ban ngành của tỉnh tổ chức thành công 05 Cuộc thi Sáng tạo TTN-NĐ toàn tỉnh với tổng số hơn 200 đề tài, giải pháp dự thi; trong đó có 79 đề tài, giải pháp được trao giải cấp tỉnh, 07 đề tài, giải pháp được trao giải cấp toàn quốc; tổ chức thành công 02 Hội thi Sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh và tham gia 03 Giải thưởng Sáng tạo KH&CN cấp toàn quốc. Kết quả có 21 đề tài, giải pháp sáng tạo KH&CN đã được trao giải cấp tỉnh; trong đó có 01 đề tài KHCN đoạt giải Khuyến khích tại Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc năm 2018-2019, 02 giải pháp KH&CN đoạt giải khuyến khích Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam năm 2019, 2020.

Hoạt động tôn vinh trí thức: Mặc dù tỉnh Hà Giang chưa ban hành Quy chế tôn vinh trí thức. Giai đoạn 2016 - 2021, Liên hiệp Hội Hà Giang đã phối hợp với Sở KH&CN của tỉnh tham mưu cho UBND tỉnh tổ chức thành công Lễ tôn vinh trí thức KH&CN và tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp các Hội KH&KT Việt Nam”, Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp KH&CN Việt Nam” cho 13 cán bộ khoa học, quản lý của tỉnh đã có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp phát triển KH&CN của tỉnh nhân Ngày KH&CN Việt Nam. Giai đoạn 2016 - 2022, Liên hiệp Hội Hà Giang đã phối hợp với các sở, ban ngành của tỉnh xét chọn, đề xuất Liên hiệp Hội Việt Nam và các bộ, ngành trung ương tôn vinh 04 trí thức KH&CN tiêu biểu của tỉnh đã có nhiều thành tích đóng góp trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng KH&CN vào thực tiễn sản xuất và đời sống mang lại hiệu quả cao.

3. Đề xuất giải pháp vận động, tập hợp, phát huy sức mạnh của trí thức KHCN đóng góp cho sự nghiệp phát triển tỉnh Hà Giang trong giai đoạn mới

Trên cơ sở Nghị Quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 của BCH Trung ương khóa X “về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”, Trung ương và tỉnh Hà Giang đã ban hành chủ trương, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Liên hiệp Hội. Tuy nhiên, việc cụ thể hoá các văn bản của Đảng, Nhà nước về xây dựng và phát triển Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam nói chung và tỉnh Hà Giang nói riêng còn chậm, nhất là việc ban hành các cơ chế, chính sách cụ thể tạo điều kiện cho Liên hiệp Hội thực hiện chức năng tập hợp, phát huy vai trò của trí thức KH&CN của tỉnh; vai trò điều hòa hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh và các Hội thành viên chưa đạt hiệu quả; một số Hội thành viên hoạt động còn hình thức, nội dung và phương thức hoạt động chưa đổi mới; Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh chưa tổ chức được các hoạt động thiết thực nhằm thu hút, phát huy sức mạnh trí tuệ của trí thức, nhất là lực lượng trí thức trẻ, trí thức trong các doanh nghiệp, các trường Cao đẳng, Đại học trong tỉnh cho sự nghiệp phát triển của tỉnh. Hoạt động vận động trí thức tham gia các hoạt động sáng tạo KH&CN, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng đưa tiến bộ KH&CN vào thực tiễn sản xuất và đời sống nhân dân chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn, có nhiều đề tài, công trình sáng tạo chưa được ứng dụng vào thực tế sản xuất và đời sống; tỉnh chưa có chính sách ưu đãi nhằm thu hút, phát huy năng lực, sức sáng tạo của trí thức, nhất là trí thức KH&CN có trình độ chuyên môn cao tham gia đóng góp cho sự nghiệp phát triển KT-XH của tỉnh.

Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN đóng góp công sức, trí tuệ cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước nói chung và tỉnh Hà Giang nói riêng trong giai đoạn mới, Liên hiệp Hội Hà Giang đề xuất giải pháp chủ yếu như sau:

Một là, Tiếp tục đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về xây dựng đội ngũ trí thức KH&CN trong tình hình mới:

- Bộ Chính trị, Ban Bí thư cần tiếp tục chỉ đạo việc nâng cao nhận thức cho các cấp ủy Đảng, chính quyền từ Trung ương đến địa phương, tạo sự chuyển biến căn bản nhận thức về vị trí, vai trò của hệ thống, tổ chức Liên hiệp các Hội KH&KT từ Trung ương đến cấp tỉnh/thành phố là tổ chức chính trị - xã hội có vai trò tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam trong thời kỳ mới; trí thức nhận thức sâu sắc trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc và dân tộc, chủ động tích cực đóng góp trí tuệ cho công cuộc xây dựng đất nước.

- Đảng, Chính phủ cần quan tâm hơn nữa trong công tác lãnh, chỉ đạo việc sửa đổi các quy định về quản lý hoạt động của Hội, Hội đặc thù theo hướng nâng cao và phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm của các Hội trí thức, cụ thể: Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương thể chế hóa chủ trương của Đảng về thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị “Về việc tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”; sửa đổi Nghị định số 45/2010/NĐ-CP ngày 21/4/2010 của Chính phủ “Quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội”, Quyết định số 68/2010/QĐ-TTg ngày 01/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ “Về việc quy định hội có tính chất đặc thù” (theo nội dung Thông báo số 116/TB-VPCP ngày 12/5/2011 của Văn phòng Chính phủ thông báo Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc với Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam) theo đúng tinh thần của Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ chính trị, trong đó xác định rõ Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội; chú trọng chỉ đạo thực hiện đặt hàng, giao nhiệm vụ nghiên cứu, tham mưu đề xuất TVPB&GĐXH về các chủ trương, chính sách, các vấn đề đang đặt ra trong quá trình thực hiện CNH-HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế.

Hai là, đẩy mạnh việc thể chế hóa Nghị quyết số 27-NQ/TW của BCH Trung ương khóa X “Về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước” và Kết luận số 52-KL/TW ngày 30/5/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước” thành các cơ chế, chính sách để phát huy tốt năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN:

- Đảng, Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý và tạo các điều kiện thuận lợi cho đội ngũ trí thức KH&CN cống hiến, sáng tạo thông qua triển khai, thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo môi trường làm việc phù hợp cho đội ngũ trí thức KH&CN như đã được nêu trong Kết luận số 20-KL/TW ngày 30/5/2019 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế.

- Đảng, Chính phủ cần thể chế hóa và thực hiện tốt chính sách trọng dụng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức thông qua việc xây dựng chính sách, chế độ đối với trí thức, đặc biệt là chính sách đãi ngộ, trọng dụng trí thức. Tiếp tục thể chế hóa chuyển dịch một số dịch vụ công từ các tổ chức, cơ quan nhà nước sang các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đảm nhận nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước hiện nay.

Ba là, nâng cao nhận thức chính trị và đề cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ trí thức KH&CN đối với đất nước:

Tiếp tục tăng cường đổi mới công tác tư tưởng của Đảng đối với trí thức KH&CN, đặc biệt là trí thức trẻ vì lý tưởng của Đảng, của dân tộc và trách nhiệm trước xã hội; đổi mới nội dung học tập chính trị, tư tưởng với các hình thức phù hợp và đa dạng; tăng cường rèn luyện, phấn đấu, bồi đắp, phát huy những phẩm chất tốt đẹp như lòng yêu nước, tính tích cực xã hội, tính nhân văn, đạo đức và lối sống lành mạnh nhằm nâng cao trách nhiệm của đội ngũ trí thức KH&CN.

Bốn là, các cấp ủy Đảng, chính quyền tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện tốt cho trí thức và các nhà khoa học phát huy tiềm năng, thế mạnh để cống hiến công sức, trí tuệ cho công cuộc xây dựng đất nước:  

Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện cho Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh thực hiện tốt vai trò vận động, tập hợp đội ngũ trí thức, các nhà khoa học ở trong và ngoài tỉnh tham gia triển khai các hoạt động TVPB, hoạch định chính sách; truyền thông và phổ biến kiến thức, chuyển giao đưa KH&CN áp dụng vào sản xuất và đời sống, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển của tỉnh; củng cố và phát triển các Hội trí thức ở tỉnh nhằm nâng cao vai trò tập hợp, đoàn kết, phát huy năng lực về chuyên môn, khoa học, nâng cao và cập nhật tri thức, giáo dục lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm của đội ngũ trí thức; tạo điều kiện và cơ chế để các Hội trí thức thực hiện tốt vai trò TVPB&GĐXH, tham gia tích cực vào quá trình hoạch định chính sách của Nhà nước./.

 

Tài liệu tham khảo

1. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 của BCH Trung ương khóa X “về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”.

2. Nghị Quyết số 20-NQ/TW ngày 01/11/2012 Hội nghị BCH Trung ương lần thứ 6 khóa XI “về nội dung phát triển KH&CN phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế”.

3. Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khóa XI trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng.

4. Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

5. Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị “về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”.

6. Kết luận số 52-KL/TW ngày 30/5/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước”.

7. Kết luận số 93-KL/TW ngày 20/11/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về việc thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị khóa X về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”.