TẬP HỢP, PHÁT HUY TRÍ TUỆ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG HỆ THỐNG LIÊN HIỆP HỘI GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH

TẬP HỢP, PHÁT HUY TRÍ TUỆ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG HỆ THỐNG LIÊN HIỆP HỘI GÓP PHẦN

PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH

 

                                               TS. Lương Thanh Sơn

   Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Bình Thuận

 

I. Sơ lược về đặc điểm, tình hình tổ chức Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Bình Thuận

Liên hiệp các Hội KH&KT (Liên hiệp Hội) tỉnh Bình Thuận được thành lập từ năm 2002 theo Quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận. Sau khi có Quyết định thành lập, bộ máy tổ chức và nội dung hoạt động còn khá nhiều khó khăn, chưa thật sự hoàn thiện; mãi đến cuối tháng 9/2004, Liên hiệp Hội mới chính thức đi vào hoạt động. Mục đích hoạt động của Liên hiệp Hội là tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng nền kinh tế tri thức, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Từ khi mới thành lập, Liên hiệp Hội tỉnh chỉ có 10 hội thành viên, với sự cố gắng, nỗ lực của tập thể Liên hiệp Hội và sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, trong thời gian qua, Liên hiệp Hội đã vận động các tổ chức hội, các cơ quan, đơn vị có hoạt động khoa học công nghệ (Các Trung tâm, Chi cục, trường Đại học, Cao đẳng, Bệnh viện,…) trong tỉnh tham gia vào hệ thống Liên hiệp Hội ngày càng lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng. Tính đến thời điểm hiện nay, Liên hiệp Hội có 39 tổ chức hội thành viên (26 hội thành viên, 13 hội viên tập thể) và 03 đơn vị trực thuộc với 18.722 hội viên, hoạt động bao trùm trên nhiều lĩnh vực đời sống xã hội. Các tổ chức đoàn thể cũng dần được hoàn thiện trong quá trình hoạt động như: Đảng đoàn, chi bộ, công đoàn, đoàn thanh niên.

Trong quá trình hoạt động, Liên hiệp Hội thường xuyên quan tâm đến công tác củng cố và phát triển tổ chức, theo dõi nắm bắt tình hình tổ chức và hoạt động của các tổ chức thành viên, qua đó đã tập hợp được đông đảo đội ngũ trí thức trong tỉnh, phát huy trí tuệ, sức sáng tạo để đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Đến nay trong hệ thống hội viên của Liên hiệp Hội tỉnh có 16 người trình độ tiến sĩ và tương đương; hơn 200 người có trình độ thạc sĩ.

II. Một số kết quả trong việc tập hợp đội ngũ trí thức của Liên hiệp Hội

Liên hiệp Hội Bình Thuận chia sẻ một số hoạt động cụ thể, thiết thực mà đơn vị đã triển khai thực hiện trong thời gian qua nhằm góp phần đóng góp

vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương như sau:

1. Công tác phổ biến, tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ trí thức

Liên hiệp Hội thường xuyên quan tâm và bằng nhiều hình thức khác nhau để tổ chức quán triệt, tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho hội viên thuộc Liên hiệp Hội nắm bắt, nâng cao nhận thức để thực hiện và tuyên truyền cho mọi người cùng thực hiện, nhất là các văn bản, quy định có liên quan đến đội ngũ trí thức, phát triển kinh tế xã hội, điển hình như: Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, Chương trình hành động số 19-NQ/TU ngày 22/9/2008 của Tỉnh ủy, Kế hoạch số 6463/KH-UBND ngày 29/12/2008 của UBND tỉnh, Kế hoạch số 165-KH/TU ngày 09/10/2019, Kế hoạch số 1331-KH/UBND ngày 08/4/2020 về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; Chỉ thị 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 52-CT/TU ngày 29/7/2010 của Tỉnh ủy, Chương trình hành động số 2073/CTr-UBND ngày 09/5/2011 của UBND tỉnh, Nghị quyết số 20-NQ/TW của BCH TW Đảng khóa XI, Chương trình hành động số 14-NQ/TU của Tỉnh ủy, Kế hoạch số 3774/KH-UBND của UBND tỉnh, Kế hoạch số 166-KH/TU ngày 09/10/2019 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển KHCN phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đặc biệt là tập hợp đông đảo đội ngũ trí thức tham gia đóng góp vào các Dự thảo báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ tỉnh qua các nhiệm kỳ, các chương trình kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, các Quy hoạch phát triển của tỉnh...

Bên cạnh đó, hàng năm tổ chức các buổi gặp mặt đầu năm giữa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy với đội ngũ trí thức tỉnh. Tại buổi gặp mặt, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã gợi mở, trao đổi những vấn đề, nội dung được trí thức quan tâm phản ánh, đề xuất, kiến nghị, tạo nên không khí đoàn kết, dân chủ, cởi mở nhưng cũng rất thẳng thắn, tâm huyết, trách nhiệm đối với sự nghiệp phát triển của tỉnh nhà.

2. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Trong những năm qua, Liên hiệp Hội luôn xác định công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Liên hiệp Hội nên đã tập trung tổ chức thực hiện và đạt kết quả khá tốt. Tùy thuộc vào điều kiện thay đổi thực tế mà Liên hiệp Hội tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành quy định về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của tỉnh cho phù hợp nhằm tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong quá trình triển khai (Quyết định số 34/2011/QĐ-UBND ngày 09/11/2011; Quyết định số 49/2014/QĐ-UBND ngày 29/10/2014). Liên hiệp Hội đã xây dựng cơ sở dữ liệu mạng lưới chuyên gia, hình thành các nhóm chuyên gia theo từng lĩnh vực chuyên môn, đề xuất cơ chế tài chính, để chủ động, kịp thời triển khai nhiệm vụ theo yêu cầu.

Từ khi thực hiện công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội đến nay, Liên hiệp Hội đã tổ chức phản biện được 68 chương trình, đề án, dự án, quy hoạch (gọi chung đề án) cấp tỉnh và huyện đảm bảo chất lượng và yêu cầu đặt ra. Các ý kiến phản biện của Liên hiệp Hội đã cung cấp những luận cứ khoa học mang tính độc lập, khách quan giúp cho các cấp lãnh đạo, quản lý và chủ đầu tư có cơ sở xem xét hoàn thiện tốt hơn các nội dung đề án; nâng cao tính khả thi, phù hợp với yêu cầu phát triển và thực tiễn của địa phương. Những ý kiến của Liên hiệp Hội thông qua hoạt động phản biện đã được lãnh đạo tỉnh cũng như các sở, ban, ngành đánh giá cao. Thông qua đó, Liên hiệp Hội cũng đã tập hợp được lực lượng trí thức khoa học công nghệ ngày càng đông đảo hơn, khẳng định vị trí, vai trò của Liên hiệp Hội; đồng thời, đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ của Liên hiệp Hội ngày càng đoàn kết, trưởng thành hơn và góp phần nâng cao được trách nhiệm, uy tín của đội ngũ trí thức.

3. Hoạt động nghiên cứu, phát triển khoa học

Đây là hoạt động luôn được sự quan tâm của đội ngũ trí thức. Trong thời gian qua, Liên hiệp Hội đã phối hợp các sở, ngành, địa phương tạo điều kiện, khuyến khích đội ngũ trí thức phát huy trình độ chuyên môn, năng lực nghiên cứu, sáng tạo trong việc tham gia đề xuất, tuyển chọn, triển khai nghiên cứu các đề tài, dự án khoa học công nghệ; các mô hình, chương trình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ vào sản xuất và đời sống. Đội ngũ trí thức ở các hội thành viên, hội viên tập thể của Liên hiệp Hội Bình Thuận đã thực hiện hơn 200 đề tài nghiên cứu khoa học, dự án, chương trình ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ ở các cấp bằng nhiều nguồn vốn khác nhau như: Nguồn ngân sách từ các chương trình, dự án khoa học công nghệ quốc gia; kinh phí sự nghiệp khoa học của tỉnh; kinh phí từ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và các tổ chức, cá nhân trong nước;… Trong đó riêng Cơ quan Văn phòng Liên hiệp Hội đã thực hiện 04 đề tài cấp tỉnh. Các đề tài, dự án, chương trình khoa học công nghệ nói trên đều được triển khai ứng dụng vào thực tiễn và đạt kết quả khá tốt, giúp cho các tổ chức, cá nhân, người dân, doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả trong hoạt động, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

4. Hoạt động hội thảo khoa học và thông tin, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ

Hoạt động hội thảo khoa học và thông tin, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được toàn hệ thống Liên hiệp Hội quan tâm triển khai thực hiện. Hàng năm đã tổ chức trên 40 hội thảo khoa học, trong đó riêng Cơ quan Văn phòng Liên hiệp Hội tổ chức hơn 15 hội thảo với nhiều nội dung phong phú trên nhiều lĩnh vực khác nhau, góp phần giải quyết những vấn đề bức thiết trong thực tiễn đặt ra. Các hội thảo khoa học đã thu hút được nhiều lượt trí thức, các nhà khoa học trong và ngoài tỉnh và người dân, doanh nghiệp tham gia. Việc tổ chức các hội thảo khoa học ngày càng đi sâu vào chất lượng và hiệu quả; nội dung, chủ đề các hội thảo luôn nhận được sự quan tâm, trao đổi sôi nổi của người tham gia và đã được Liên hiệp Hội tổng hợp báo cáo, cung cấp thông tin cho các cơ quan, đơn vị liên quan nắm bắt, xem xét, nghiên cứu áp dụng vào công việc, hoạt động của mình được tốt hơn.

Về thông tin, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ, hàng năm đội ngũ trí thức trong hệ thống Liên hiệp Hội, nhất là tại các trung tâm sự nghiệp khoa học đã tổ chức các lớp tập huấn, thông tin, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ được khoảng 300 lớp tập huấn, thông tin, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ cùng nhiều mô hình trình diễn thuộc các lĩnh vực giáo dục đào tạo, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân, nông lâm ngư nghiệp, tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng, tài nguyên môi trường... được triển khai ứng dụng vào thực tế; đồng thời, cũng đã khuyến khích đội ngũ trí thức đưa hàng trăm tin, bài mỗi năm trên đài, báo, tạp chí, website, bản tin điện tử…

5. Tổ chức Hội thi, Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật

Trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đều có hoạt động sáng tạo. Hoạt động sáng tạo ngày càng trở thành nhân tố quyết định thành công trong cạnh tranh phát triển. Sáng tạo trong lĩnh vực khoa học công nghệ luôn được khẳng định có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Nhằm phát động ngày càng sâu rộng phong trào lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hướng dẫn phong trào quần chúng tiến quân mạnh vào mặt trận khoa học công nghệ, Liên hiệp Hội đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh giao Liên hiệp Hội chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đoàn thể, địa phương trong tỉnh tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu niên nhi đồng.

Qua thực tế triển khai nhiều năm, hoạt động Hội thi và Cuộc thi đã ngày càng lan tỏa và thu hút ngày càng đông đảo nhiều thành phần tham gia dự thi. Hàng năm đã thu hút hàng trăm mô hình, giải pháp, sản phẩm đăng ký tham dự, trong đó, nhiều đối tượng là trí thức của tỉnh đã rất nhiệt tình, hăng say, tích cực nghiên cứu khoa học, tìm tòi, học hỏi, phát huy sáng kiến, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ để gửi gắm vào sản phẩm dự thi của mình và đã đạt kết quả cao trong dự thi. Những mô hình, giải pháp, sản phẩm dự thi đạt giải hầu hết đã mang lại hiệu quả thiết thực; giải quyết, khắc phục được các tồn tại, hạn chế, ách tắc trong thực tiễn sản xuất và đời sống, góp phần tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Tính đến nay các giải pháp đạt giải hơn 500 giải pháp.

6. Hoạt động xét chọn, tôn vinh Trí thức tiêu biểu về khoa học - công nghệ

Nhằm ghi nhận, biểu dương, tôn vinh thành tích, công lao cũng như khuyến khích, động viên hơn nữa đội ngũ trí thức phát huy khả năng cống hiến của mình đóng góp vào hoạt động khoa học công nghệ, Liên hiệp Hội đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND ngày 15/10/2014 về việc ban hành Quy chế xét chọn tôn vinh trí thức tiêu biểu về hoạt động khoa học và công nghệ. Từ khi triển khai cho đến nay, tỉnh đã tôn vinh được một số trí thức tiêu biểu (09 trí thức) đã có thành tích cao trong hoạt động khoa học công nghệ.

7. Hoạt động xoá đói, giảm nghèo và phát triển cộng đồng

Nhằm chung tay hỗ trợ cộng đồng, nhất là các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn cải thiện kinh tế, ổn định cuộc sống, nâng cao sức khỏe, dân trí… Hàng năm các tổ chức thành viên của Liên hiệp Hội đã triển khai khá sổi nổi với kinh phí nhiều tỷ đồng cho các hoạt động xóa đói, giảm nghèo và hỗ trợ phát triển cộng đồng. Riêng các đơn vị sự nghiệp khoa học trực thuộc Liên hiệp Hội, thời gian qua đã vận động kinh phí tài trợ trên 40 tỷ đồng từ các tổ chức trong và ngoài nước để thực hiện các chương trình, dự án phát triển cộng đồng, tham gia trong các hoạt động an sinh xã hội, góp phần xoá đói giảm nghèo tại các địa bàn còn nhiều khó khăn trong tỉnh. Một số hoạt động cụ thể như: Hỗ trợ vốn cho các hộ khó khăn phát triển kinh tế; tạo việc làm ổn định người nghèo; hỗ trợ máy vi tính cho các trường học; chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp và đời sống; hỗ trợ kinh phí làm nhà tình thương; hỗ trợ sửa chữa đường giao thông nông thôn, vệ sinh môi trường.

8. Phát huy vai trò thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh

Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Liên hiệp Hội tỉnh tích cực hưởng ứng các phong trào do Mặt trận Tổ quốc phát động như: Tổ chức quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước cho đội ngũ trí thức khoa học công nghệ; phối hợp các ngành liên quan vận động các hội thành viên, hội viên tập thể giúp đỡ các gia đình có công cách mạng, ủng hộ lũ lụt, đóng góp các quỹ: Ngày vì người nghèo, phòng chống thiên tai, đền ơn đáp nghĩa… Ngoài các quỹ vận động nói trên, Liên hiệp Hội và các hội thành viên, hội viên tập thể, các đơn vị trực thuộc, hàng năm còn thực hiện một số hoạt động cụ thể khác như giúp đỡ các đối tượng học sinh nghèo vượt khó, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh người nghèo miễn phí.

III. Một số giải pháp tập hợp phát huy đội ngũ trí thức trong thời gian tới

Nhằm tập hợp, đoàn kết, phát huy tốt hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức trong thời gian tới. Liên hiệp Hội Bình Thuận sẽ tiếp tục triển khai tốt các hoạt động đã nêu trên, trong đó tập trung quan tâm một số mặt, nội dung cụ thể sau:

1. Tiếp tục học tập, quán triệt, phổ biến, tuyên truyền các chủ trương, đương lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trong đó đặc biệt là các nội dung có liên quan đến đội ngũ trí thức. Không ngừng giáo dục chính trị tư tưởng gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho đội ngũ trí thức; nâng cao ý thức trách nhiệm, phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân thông qua nhiều hình thức phù hợp.

2. Tiếp tục phối hợp các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ để từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn về môi trường và điều kiện làm việc nhằm phát huy tối đa tài năng, trí tuệ của đội ngũ trí thức, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà.

3. Đẩy mạnh công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức; củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy Liên hiệp Hội; đổi mới nội dung và phương pháp hoạt động theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; từng bước đưa Liên hiệp Hội trở thành tổ chức chính trị xã hội vững mạnh như Chỉ thị 42 của Bộ Chính trị đã đề ra.

4. Tăng cường công tác tập hợp, vận động trí thức ở các lĩnh vực có liên quan để tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội các chương trình, đề án, dự án của tỉnh nhằm nâng cao chất lượng, tính khả thi, tuân thủ quy định pháp luật khi triển khai thực hiện. Không ngừng quan tâm, hướng dẫn, tạo điều kiện cho đội ngũ trí thức tham gia đăng ký, tuyển chọn và triển khai thực hiện các nhiệm vụ KHCN, đồng thời đẩy mạnh việc thông tin, phổ biến kiến thức, chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ phù hợp, hiệu quả đến các tầng lớp nhân dân nắm bắt, áp dụng thực hiện.

5. Đẩy mạnh công tác xã hội hóa hoạt động khoa học công nghệ thông qua việc vận động, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, nghiên cứu khoa học công nghệ bằng nguồn lực của cá nhân, tổ chức mình; khuyến khích việc tự đầu tư nghiên cứu, triển khai ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ mới phù hợp, hiệu quả vào các lĩnh vực đời sống, sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và đảm bảo môi trường, bền vững, lâu dài.

6. Làm tốt hơn nữa hoạt động xoá đói, giảm nghèo và hỗ trợ phát triển cộng đồng thông qua các việc làm, hành động cụ thể, nhất là kêu gọi sự chung tay giúp sức từ các nhà tài trợ trong và ngoài nước để triển khai các chương trình, dự án ở các địa phương còn khó khăn.

7. Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế thông qua các hình thức liên kết, hợp tác, phối hợp hoạt động giữa các hội thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội, giữa các tỉnh và toàn quốc; các trường, viện, trung tâm nghiên cứu; các tổ chức khoa học công nghệ trong và ngoài nước nhằm tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân cùng tiến quân vào lĩnh vực khoa học công nghệ./.