TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN
HỢP TÁC XÃ TỈNH LÂM ĐỒNG. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG TRONG THỜI GIAN TỚI
Quỹ hỗ trợ phát triển Hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng
Như chúng ta đã biết, phát triển kinh tế tập thể (KTTT) với nhiều hình thức đa dạng mà nòng cốt là hợp tác xã (HTX) nhằm góp phần tích cực thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là chủ trương nhất quán và lâu dài của Đảng và Nhà nước ta. Trong những năm qua, cấp ủy và chính quyền địa phương Lâm Đồng luôn dành sự quan tâm và đầu tư thích đáng cho nhiệm vụ đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả của KTTT.
Các hợp tác xã được thành lập trong hầu hết các ngành và các địa bàn đã tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn thành viên và người lao động, đồng thời là chỗ dựa cho kinh tế hộ gia đình trong nông nghiệp, góp phần xóa đói, giảm nghèo, ổn định xã hội và nâng cao đời sống của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là vùng nông thôn.
Tuy nhiên, các HTX trên địa bàn tỉnh hầu hết đều có quy mô nhỏ, trình độ và năng lực điều hành của đội ngũ cán bộ HTX còn nhiều hạn chế, hiệu quả hoạt động kinh doanh và dịch vụ chưa cao. Đồng thời, các HTX rất khó khăn trong việc mở rộng quy mô hoạt động do vốn điều lệ thấp, tài sản tích lũy chưa nhiều, không có điều kiện, khả năng tiếp cận và vay vốn từ các tổ chức tín dụng như các loại hình doanh nghiệp khác.
Xuất phát từ tình hình thực tiễn tại địa phương, Tỉnh ủy Lâm Đồng đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 18/7/2002 về chương trình thực hiện Nghị quyết số 13/NQ-TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) “Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể” trong đó có đề ra giải pháp “Thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã từ việc trích một phần thuế thu được trong các khu vực kinh tế hợp tác xã và nguồn đóng góp của các hợp tác xã”. Thực hiện Nghị quyết của Tỉnh ủy, trong hoàn cảnh ngân sách còn rất khó khăn, UBND tỉnh Lâm đồng đã ban hành Quyết định số 519/QĐ-UBND ngày 09/3/2010 về việc thành lập và ban hành điều lệ Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng.
Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh được cấp số vốn điều lệ khi thành lập 3 tỷ đồng và hàng năm được cấp bổ sung từ 1 đến 2 tỷ đồng, tới nay đã được cấp tổng cộng 15 tỷ đồng. Những năm qua, Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng đã có nhiều hoạt động hỗ trợ các HTX vay vốn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh; nâng cao dịch vụ phục vụ cho các thành viên và đã đạt được các kết quả như sau:
Về tổng nguồn vốn hoạt động của Quỹ hỗ trợ, hiện nay là 17 tỷ 200 triệu đồng bao gồm vốn điều lệ ngân sách cấp 15 tỷ đồng và các quỹ thuộc vốn chủ sỡ hữu trích từ kết quả hoạt động hàng năm là 2.200 triệu đồng. Vốn điều lệ do ngân sách cấp là nguồn vốn chủ yếu để Quỹ hỗ trợ phát triển HTX hoạt động, phần kinh phí tích lũy qua quá trình hoạt động cũng Quỹ đã góp phần đáng kể làm tăng nguồn vốn hoạt động của Quỹ, tăng mức vốn cho vay, dự phòng rủi ro và mua sắm tài sản, phương tiện phục vụ cho các hoạt động thường xuyên của Quỹ.
Từ khi chính thức đi vào hoạt động đến nay, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX đã cho vay 57 lượt với doanh số cho vay đạt 43.080 triệu đồng. Số vốn cho một HTX vay cao nhất hiện nay là 1,7 tỷ; số vốn vay thấp nhất là 30 triệu đồng. Tổng dư nợ cho vay hàng năm thường chiếm tỷ trọng trên 90% tổng nguồn vốn.
Dự nợ cho vay năm 2021 dự kiến đạt 15.620 triệu đồng, so với thời điểm 1/7/2013 tăng 12.200 triệu đồng (+357%). Vay ngắn hạn chiếm tỉ lệ 41% và trung hạn chiếm tỉ lệ 59% trong tổng dư nợ và bằng 104% tổng vốn điều lệ được Ngân sách cấp.
Quỹ hỗ trợ phát triển HTX đã giúp cho các Hợp tác xã dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn vay, lãi suất ưu đãi chỉ bằng 60% lãi suất ngân hàng thương mại cùng thời điểm và cùng loại vay; bảo toàn và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn ngân sách cấp: Dư nợ cho vay lúc cao nhất đạt 100% Vốn điều lệ Quỹ do NSNN cấp. Cho vay lĩnh vực nông nghiệp chiếm tỷ lệ 86,05% trên tổng doanh số cho vay, cho vay lĩnh vực phi nông nghiệp chiếm tỷ lệ 13,95% trên tổng doanh số cho vay; thủ tục cho vay vốn nhanh gọn, đúng quy định, đúng đối tượng, có hiệu quả, thu hồi kịp thời nợ gốc và lãi. Nợ xấu có tỷ lệ không đáng kể, lý do phát sinh nợ xấu là do HTX bị ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh; thời gian cho vay ngắn, HTX đầu tư cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị chưa kịp thu hồi vốn nên đề nghị được gia hạn.
Hầu hết các dự án vay vốn của Quỹ đều hoạt động tốt, phát huy hiệu quả đồng vốn, đồng thời đã huy động được vốn đối ứng từ các HTX hơn 45 tỷ đồng với số lượt cho vay là 57 lượt.
Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thực hiện tốt nguyên tắc bảo toàn nguồn vốn NSNN cấp và tự cân đối chi phí hoạt động; chênh lệch thu-chi cuối năm đều được phân bổ hết vào các quỹ (bổ sung vốn điều lệ, dự phòng rủi ro, đầu tư phát triển, phúc lợi-khen thưởng) theo tỷ lệ quy định, trong đó quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ đã bổ sung vào nguồn vốn dùng để cho vay thêm 823 triệu đồng.
Về điều kiện vay vốn: hầu hết các món vay đều có tài sản đảm bảo, chiếm tỷ lệ 99,85% tổng dư nợ; dư nợ cho vay không có tài sản đảm bảo chiếm 0,15% tổng dư nợ; các thủ tục cho vay và định giá tài sản bảo đảm tuân thủ quy định của Nhà nước với mục tiêu hỗ trợ HTX nhưng phải đảm bảo nguyên tắc hoạt động bảo toàn vốn ngân sách Nhà nước cấp.
Trong những năm qua, Quỹ hỗ trợ luôn duy trì hoạt động ổn định, thu nhập của Quỹ ngoài đảm bảo chi phí hoạt động cho bộ máy kiêm nhiệm, phần còn lại được trích lập các quỹ thuộc vốn chủ sỡ hữu. Chỉ tiêu thu nhập tăng qua các năm và tăng 196,66% so với thời điểm 01/7/2013; trong khi chỉ tiêu chi phí chỉ tăng 157,38%. Do tốc độ tăng trưởng của thu nhập cao hơn tốc độ tăng trưởng của chi phí nên chênh lệch thu – chi của Quỹ hỗ trợ cũng tăng 248,36% so với thời điểm 01/7/2013.
Bên cạnh việc đảm bảo cho vay đúng đối tượng, đúng mục đích sử dụng và theo đúng kế hoạch đưa ra, Quỹ hỗ trợ luôn quan tâm để các Hợp tác xã tiếp cận được mức lãi suất thấp nhất, tạo điều kiện hỗ trợ cho HTX giảm bớt khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Năm 2020 và 2021, do tình hình dệch bệnh Covid 19 xảy ra trên diện rộng và diễn biến phức tạp làm ảnh hưởng đến tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX, trước tình hình đó, Quỹ hỗ trợ đã linh hoạt giảm lãi suất vay vốn cho các HTX nhằm hỗ trợ một phần khó khăn cho các HTX trên địa bàn Lâm Đồng.
Bên cạnh các kết quả đạt được nêu trên, Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng vẫn còn gặp một số khó khăn như sau:
- Ngoài nguồn vốn ngân sách cấp, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX chưa có các nguồn vốn khác do không thể huy động vì lãi suất cho vay thấp.
- Theo quy định tại Quyết định thành lập Quỹ:
+ Thời hạn cho vay tối đa là 02 năm là quá ngắn, HTX vay đầu tư sản xuất kinh doanh chưa kịp thu hồi vốn đã phải trả lại vốn vay cho quỹ nên quá trình trả vốn của HTX gặp nhiều khó khăn, phần lớn phải xin gia hạn thêm.
+ Mức vốn cho vay không quá 15% vốn điều lệ: Do quy mô vốn điều lệ còn thấp nên hạn mức cho vay không đáp ứng được quy mô đầu tư của HTX. Các dự án quy mô lớn đều phải giới thiệu để Quỹ hỗ trợ phát triển HTX Trung ương cho vay. Hiện nay, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX Trung ương đã cho 04 HTX ở Lâm Đồng vay với số vốn 17,362 tỷ đồng.
- Nghị định 45/2021/NĐ-CP của Chính phủ ra đời ngày 31/3/2021 đến nay vẫn chưa có Thông tư hướng dẫn, vì vậy Quỹ còn lúng túng trong việc triển khai thực hiện; Vốn điều lệ hiện tại chưa đáp ứng chuyển đổi tổ chức, hoạt động của Quỹ theo Nghị định (yêu cầu tối thiểu 20 tỷ đồng).
- Dịch Covid-19 kéo dài và ngày càng phức tạp, hoạt động của các HTX bị đình trệ, đi lại khó khăn do giãn cách xã hội ảnh hưởng tới công tác cho vay.
- Tham mưu, đề xuất UBND tỉnh sửa đổi điều lệ hoạt động của Quỹ và cấp bổ sung vốn điều lệ phù hợp với quy định tại Nghị định 45/2021/NĐ-CP. Thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động của quỹ hỗ trợ.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trang bị phần mềm kế toán và phần mềm tín dụng để dễ dàng, thuận tiện trong công tác quản lý vốn, phân loại các món nợ quá hạn để có biện pháp xử lý thích hợp.
- Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ quản lý và nhân viên.
- Mở rộng đối tượng phục vụ của Quỹ tới các Tổ hợp tác, các thành viên của Hợp tác xã./.
Online: 130
Ngày: 977Tháng: 7754
Tổng: 1249278
