VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG CÔNG TÁC KHUYẾN HỌC, KHUYẾN TÀI, XÂY DỰNG XÃ HỘI HỌC TẬP, GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI BỀN VỮNG

VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG CÔNG TÁC KHUYẾN HỌC, KHUYẾN TÀI, XÂY DỰNG XÃ HỘI HỌC TẬP,

GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI BỀN VỮNG

                                                             NGUT Nguyễn Xuân Ngọc 

Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Lâm Đồng

Khái niệm xây dựng xã hội học tập (XHHT) được tổ chức UNESCO đề ra vào những năm 70 của thế kỷ XX, với nội hàm “Học suốt đời” và “XHHT” được các nước phát triển trên thế giới hưởng ứng tích cực như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc....

Ở nước ta, xây dựng XHHT được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đề ra, phải xây dựng XHHT để tạo điều kiện đi vào nền kinh tế tri thức, đây là chủ trương đầu tiên của Đảng ta, đặt nền móng cho việc xây dựng XHHT ở Việt Nam.

Giai đoạn đầu được Chính phủ triển khai theo Quyết định số 112/2005/QĐ-TTg ngày 18/5/2005 xây dựng XHHT giai đoạn 2005 – 2010. Giai đoạn thứ hai, 2012 – 2020 theo Quyết định 89/QĐ-TTg ngày 09/01/2013 và Quyết định 281/QĐ-TTg ngày 20/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ về duyệt Đề án “Đẩy mạnh phong trào học tập trong gia đình, dòng họ, cộng đồng đến năm 2020”. Trong giai đoạn này 4 mô hình xây dựng XHHT được triển khai sâu rộng trên khắp cả nước và đạt kết quả tốt đẹp: “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập” và “Đơn vị học tập”.

Giai đoạn thứ ba, 2021 - 2030, thực hiện theo Quyết định số 1373/QĐ-TTg ngày 30/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030”; Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 25/5/2021 về đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT giai đoạn 2021 - 2030 và Quyết định số 387/QĐ-TTg ngày 25/3/2022 phê duyệt Chương trình “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị giai đoạn 2021 - 2030”; Đang chuẩn bị ban hành Quyết định về xây dựng mô hình “Công dân học tập” giai đoạn 2022 - 2030.

Như vậy, từ nay đến năm 2030 cả nước tập trung xây dựng 5 mô hình học tập: “Công dân học tập”, “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập” Các mô hình học tập được gắn kết chặt chẽ với phong trào xây dựng “Gia đình văn hóa”, “Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” và lồng ghép với phong trào xây dựng “Nông thôn mới, đô thị văn minh”. Mặt khác, các mô hình học tập được ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin phù hợp với Chương trình chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2021 - 2030.

Ở tỉnh Lâm Đồng: Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT, Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 89-KH/TU ngày 10/6/2019 về việc thực hiện Kết luận 49-KL/TW ngày 10/5/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 11-CT/TW của Bộ Chính trị khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT”.

Các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh: Kế hoạch số 4587/KH-UBNDngày 20/5/2020 của UBND tỉnh về việc thực hiện Quyết định số 489/QĐ-TTg ngày 08/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ; Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 05/7/2021 của UBND tỉnh Lâm Đồng về đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; Kế hoạch số 6914/KH-UBND ngày 28/9/2021 về Kế hoạch triển khai Đề án xây dựng XHHT giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; Công văn số 2113/UBND-VXI ngày 31/3/2022 giao nhiệm vụ cho các sở, ngành và Hội Khuyến học tỉnh thực hiện Chương trình “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị giai đoạn 2021 - 2030”.

Để phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT đi vào cuộc sống, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đòi hỏi các cấp ủy Đảng, chính quyền và cả hệ thống chính trị phải vào cuộc một cách tích cực và trách nhiệm.

Những yêu cầu đặt ra với việc học tập suốt đời của mọi công dân dưới tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0 và định hướng tiếp cận với chương trình chuyển đổi số quốc gia theo hướng “mở” trên cơ sở các thiết bị kỹ thuật số của cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân lao động sẽ cần đến sự hỗ trợ của các nhà khoa học, đội ngũ trí thức và trực tiếp là các trường Đại học, Cao đẳng và của các doanh nghiệp lớn bởi họ là lực lượng đi hàng đầu trong triển khai chương trình chuyển đổi số quốc gia, với các yếu tố sau:

Thứ nhất, việc học tập suốt đời của người dân cần tới sự hỗ trợ và chia sẻ của các nhà khoa học, đội ngũ trí thức và các trường Đại học, Cao đẳng đó là:

- Mở rộng các cơ hội tiếp cận của người lớn (công dân) với các khóa học mở và bồi dưỡng cho họ kỹ năng học tập trực tuyến để tận dụng các khóa học đó;

- Xây dựng hệ thống tài nguyên giáo dục mở để người học được nâng cao học vấn và tay nghề theo phương thức học tập miễn phí;

- Góp phần cùng với cơ sở giáo dục thường xuyên, các trung tâm học tập cộng đồng (TTHTCĐ) huấn luyện cho người học kỹ năng sử dụng các thiết bị di động để họ chủ động tham gia học trực tuyến hoặc trực tiếp;

- Các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp đưa vào chương trình đào tạo những nội dung đáp ứng yêu cầu xây dựng các mô hình công dân học tập, công dân số và công dân toàn cầu.

Thứ hai, đối với các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp lớn: Việc đào tạo mới, đào tạo lại cần được tiến hành dưới những hình thức học gắn với sản xuất, thực hiện việc học tập tại nơi làm việc vì công việc cho cán bộ, công chức và người lao động của đơn vị mình.

Các doanh nghiệp cần triển khai 3 mô hình học tập: Công dân học tập, Gia đình học tập và Đơn vị học tập. Mỗi cán bộ, công nhân và người lao động của doanh nghiệp là những công dân số.

Thứ ba, các cơ sở giáo dục thường xuyên, các Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và TTHTCĐ phải tham gia vào chương trình học tập của người lao động tại địa phương và phải thường xuyên tham gia vào chương trình chuyển đổi số quốc gia nhằm chuyển tải kiến thức và thông tin cho người học. Mặt khác, mô hình đào tạo liên kết giữa giáo dục thường xuyên với trường Đại học, Cao đẳng và các doanh nghiệp là một giải pháp tháo gỡ những khó khăn về cơ sở vật chất, tài chính và chương trình đào tạo có hiệu quả.

Thứ tư, các sở, ban, ngành và đoàn thể xã hội: Cần xem việc thực hiện các mô hình học tập là trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu cơ quan đơn vị trong việc tổ chức cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thực hiện các mô hình học tập (công dân học tập, gia đình học tập, dòng họ học tập và đơn vị học tập); Tạo điều kiện cho mọi người trong đơn vị được học tập thường xuyên, học tập suốt đời, học tập để cập nhập kiến thức mới vào công việc việc cụ thể của mỗi người. Phải gắn kết 3 loại hình học tập: học tập chính quy, học tập không chính quy và học tập phi chính quy. Tùy theo điều kiện mà mỗi người trong đơn vị lựa chọn các hình thức học tập phù hợp.

Thứ năm, cần quan tâm và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nguồn nhân lực tại chỗ của từng cơ quan, đơn vị, đây là nguồn nhân lực quan trọng quyết định chất lượng và hiệu quả kế hoạch hàng năm và dài hạn của từng cơ quan, đơn vị. Mặt khác, lựa chọn trong số nguồn nhân lực tại chỗ để bồi dưỡng và phát huy vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong lúc chờ kế hoạch bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao của Nhà nước, nguồn nhân lực tại chỗ và nguồn chất lượng cao tại chỗ sẽ phát huy tích cực trong việc thực hiện kế hoạch hàng năm của cơ quan, đơn vị.

Để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh một cách bền vững, nhất thiết phải làm sao cho mọi người dân phải được học tập thường xuyên, học tập suốt đời theo tấm gương tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bác nói: “Học hành là vô cùng. Học càng nhiều biết càng tốt”; “Học để hành”, có hành thì việc mới có kết quả, “Học mà không hành thì vô ích, Hành mà không học thì không trôi chảy”. Việc “Hành” chính là đem kiến thức học được của mình vào trải nghiệm cuộc sống, từ đó làm sáng tỏ thêm lý luận. Bác khuyên: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế, không ai có thể cho mình là hiểu đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới càng đổi mới, nhân dân ta càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân”.

Thực hiện tốt chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng XHHT và Chương trình “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị giai đoạn 2021 - 2030” sẽ góp phần tích cực bền vững vào phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XI của Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng đề ra./.